Đầu tư nông nghiệp 4.0 cần đi từ thực tế

Với thực tế sản xuất tại Việt Nam không nên kỳ vọng có ngay những mô hình sản xuất nông nghiệp 4.0 hiện đại, trọn gói sử dụng máy móc tự động, người máy vào sản xuất. Tùy điều kiện thực tế để áp dụng từng phần nông nghiệp 4.0.

Việt Nam đang đi sau nhiều nước trên thế giới trong tiếp cận nông nghiệp 4.0, nhưng cũng có mặt thuận lợi là đi sau nên chúng ta có thể tiếp cận những công nghệ hiện đại nhất sau khi có sự lựa chọn, so sánh vì các nước đi trước đã trả học phí để nghiên cứu, ứng dụng. Trong thực tế sản xuất, nhiều chủ trang trại, doanh nghiệp (DN) đầu tư trong lĩnh vực nông nghiệp của Việt Nam đã tiếp cận, ứng dụng nông nghiệp 4.0 khá bài bản. Có những DN đầu tư nhập máy móc, thiết bị hiện đại nhất trên thế giới cung cấp cho thị trường Việt Nam.

Khá nhiều DN, trong đó có cả DN vừa và nhỏ đầu tư bài bản, đưa công nghệ hiện đại vào sản xuất. Nhiều trang trại đã đưa robot được lập trình tự động thay sức con người, nhất là trong những môi trường làm việc khắc nghiệt; ứng dụng năng lượng mặt trời để tự sản xuất điện phục vụ sản xuất nhằm giảm chi phí đầu vào…

Thực tế cho thấy, nông nghiệp Việt Nam đủ khả năng tiếp cận cuộc cách mạng 4.0. Ngành chăn nuôi quy mô công nghiệp về bò sữa, heo, gà, nuôi tôm, cá da trơn... đều đã ứng dụng tự động hóa, sản xuất theo chuỗi khép kín. Cụ thể, nhiều trang trại chăn nuôi trên địa bàn tỉnh đầu tư hệ thống dây chuyền máy móc tự động, hiện đại nên chỉ cần 1-2 lao động là có thể kiểm soát trại nuôi quy mô hàng ngàn con heo, hàng chục, hàng trăm ngàn con gia cầm. Sản xuất rau, hoa, trái cũng bước đầu áp dụng công nghệ như: tự động hóa sản xuất cây giống; cơ giới hóa làm đất; gieo trồng…

Đầu tư nông nghiệp 40 cần đi từ thực tế
Ảnh minh họa.

Tuy nhiên, theo các chuyên gia, đầu tư những máy móc, thiết bị hiện đại cần nguồn vốn lớn. Với thực tế sản xuất tại Việt Nam không nên kỳ vọng có ngay những mô hình sản xuất nông nghiệp 4.0 hiện đại, trọn gói sử dụng máy móc tự động, người máy vào sản xuất. Tùy điều kiện thực tế để áp dụng từng phần nông nghiệp 4.0. Ví dụ như việc ứng dụng điện thoại thông minh để điều khiển hệ thống tưới tự động hầu như không đội thêm bao nhiêu tiền so với hệ thống tưới tự động vốn có. Nông nghiệp 4.0 có thể bắt đầu từ bước đơn giản nhất là nông dân, người tiêu dùng sử dụng điện thoại thông minh để điều khiển hệ thống tưới nước, bón phân tự động; thực hiện truy xuất nguồn gốc nông sản...

Hiện nay, nông dân Việt Nam đã rành sử dụng điện thoại thông minh để tìm hiểu thông tin hằng ngày. Nông dân rất “đói” thông tin, nhất là thông tin về công nghệ, kỹ thuật mới trong sản xuất nhưng thiếu nguồn chính thống khi tìm hiểu. Ở đây, vai trò của Nhà nước cần đầu tư xây dựng được nguồn dữ liệu thông tin từ sản xuất đến thông tin về thị trường... Ở góc độ địa phương, các tỉnh cần xây dựng được những trung tâm công nghệ thông tin để kết nối với nông dân, thậm chí đây là cầu nối giữa nông dân với thị trường nông sản thế giới. Dùng công nghệ thông tin để minh bạch, quản lý thị trường nông sản. Vì có kênh thông tin này, nông dân gặp sự cố như mua phải thuốc, phân kém chất lượng, họ phản hồi ngay, rộng rãi ra cộng đồng thì không ai dám làm sai, vì sẽ không bán được hàng.

Đây cũng là nội dung được Bộ trưởng NN-PTNT Lê Minh Hoan nhấn mạnh, Bộ NN-PTNT sẽ bắt tay ngay vào chuyển đổi số. Vì đây sẽ là cú hích tạo ra giá trị cho nông sản và phát triển. Cụ thể, giá trị nông sản thông qua sàn thương mại điện tử kết nối được mọi người nông dân và mọi người tiêu dùng; bà con nông dân đưa được sản phẩm của mình lên sàn thương mại điện tử và mỗi sản phẩm ở mỗi vùng đất có thương hiệu riêng, có xuất xứ và không bị làm giả... Cách mạng 4.0, chuyển đổi số được ví như một cơn gió và ngành Nông nghiệp mượn cơn gió đó để phát triển... 

Xác định thương mại điện tử là hướng đi mới để đưa các sản phẩm nông sản tỉnh nhà vươn xa hơn nữa, Hậu Giang đang đẩy mạnh quá trình hỗ trợ nông dân chuyển đổi số trong sản xuất và tiêu thụ nông sản.

Chuyển đổi số trong nông nghiệp nói riêng và áp dụng khoa học công nghệ nói chung là để giải mã, khắc phục những “hố đen” trong sản xuất, trong tư duy. Tuy nhiên, việc chuyển đổi số trong nông nghiệp Việt Nam vẫn chưa đạt được yêu cầu từ truy xuất nguồn gốc, đưa nông sản lên sàn thương mại điện tử tới sử dụng máy bay không người lái vào sản xuất.

Nhiều sản phẩm OCOP của TP.HCM đã lên các sàn thương mại điện tử. Dù mới tiếp cận nhưng lượng khách hàng thông qua các kênh này được đánh giá khả quan và nhiều tiềm năng.

“Chuyển đổi số trong phát triển nông nghiệp số, nông dân số và các dịch vụ số tạo ra những sản phẩm an toàn có giá trị gia tăng, sức cạnh tranh cao” là một mục tiêu quan trọng trong chương trình chuyển đổi số đến năm 2025, định hướng đến 2030 của ngành nông nghiệp Hải Phòng.

Có một chàng trai đã từ bỏ công việc công nghệ thông tin (IT) với thu nhập cao để chuyển sang kinh doanh nông sản sản và các loại hạt dinh dưỡng hướng đến sức khỏe, với khát vọng cháy bỏng muốn nâng tầm giá trị của nông sản Việt Nam.