Đẩy mạnh chuyển đổi số trong nông nghiệp để nâng cao chuỗi giá trị

Nông nghiệp, nông thôn Việt Nam hiện chưa có nền tảng số, chuỗi kết nối số, chưa có cách tiếp cận mới và toàn diện theo yêu cầu của chuyển đổi số, thiếu cơ sở dữ liệu lớn cho sản xuất, thiếu kết nối chia sẻ đồng bộ thông tin của tất cả các khâu sản xuất, quản lý, logistics, thương mại nông sản; chưa tạo ra cơ hội cho nông sản vùng sâu, vùng xa, vùng khó khăn kết nối trực tiếp với hệ thống thương m

Trong bối cảnh dịch bệnh Covid-19 vẫn còn nhiều diễn biến phức tạp thì việc chuyển đổi số trong lĩnh vực nông nghiệp sẽ giúp nông dân, trang trại, hợp tác xã, doanh nghiệp nâng cao năng suất, chất lượng, tối ưu hóa hoạt động sản xuất.

Cùng với đó sẽ giảm được chi phí, tăng lợi nhuận, hiệu quả sản xuất cao hơn, tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị. Tuy nhiên, hiện nay vấn đề này hiện vẫn đang triển khai còn khá chậm.

Thời gian qua, nhiều cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp, hợp tác xã, trang trại, hộ gia đình… đã ứng dụng mạnh mẽ công nghệ thông tin trong quản lý và sản xuất, kinh doanh; phân tích dữ liệu về đất đai, thổ nhưỡng, điều kiện tự nhiên, thời tiết, truy xuất nguồn gốc theo nhu cầu thị trường. Tuy nhiên, việc chuyển đổi số trong nông nghiệp, nông thôn vẫn chưa đồng bộ, chưa hình thành những yếu tố cơ bản của nông nghiệp số, nông thôn số.

Mặt khác, nông nghiệp, nông thôn Việt Nam hiện chưa có nền tảng số, chuỗi kết nối số, chưa có cách tiếp cận mới và toàn diện theo yêu cầu của chuyển đổi số, thiếu cơ sở dữ liệu lớn cho sản xuất, thiếu kết nối chia sẻ đồng bộ thông tin của tất cả các khâu sản xuất, quản lý, logistics, thương mại nông sản; chưa tạo ra cơ hội cho nông sản vùng sâu, vùng xa, vùng khó khăn kết nối trực tiếp với hệ thống thương mại toàn cầu.

Đẩy mạnh chuyển đổi số trong nông nghiệp để nâng cao chuỗi giá trị
Chuyển đổi số đối với nông nghiệp hiện nay vẫn còn đang khá chậm.

Ông Nguyễn Trí Ngọc, Phó chủ tịch kiêm Tổng thư ký Tổng hội Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam nêu thực tế: “Chuyển đổi số đối với nông nghiệp hiện nay vẫn còn đang khá chậm, một nền sản xuất nông nghiệp hội nhập kinh tế thế giới ngày càng sâu rộng, nhưng với nhược điểm cố hữu nhỏ lẻ, manh mún, phân tán. Do đó muốn nâng cao giá trị lao động cho người nông dân rõ ràng giải pháp quan trọng là phải chuyển đổi số trong nông nghiệp. Vì vậy để thực hiện được vấn đề này thì cần có một giải pháp cụ thể chứ không thể là một phong trào”.

Các chuyên gia rằng, để thúc đẩy chuyển đổi số trong nông nghiệp cần tận dụng tối đa cơ hội của cuộc Cách mạng công nghiệp 4.0, khuyến khích hoạt động đổi mới sáng tạo trong các lĩnh vực nông nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp thông minh, nông nghiệp hữu cơ, công nghệ sinh học, phát triển công nghiệp, dịch vụ nông thôn. Đồng thời, xây dựng, hoàn thiện hệ thống chính sách, pháp luật về chuyển đổi số phù hợp với thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Cùng với đó, phải chú trọng đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao đáp ứng yêu cầu của doanh nghiệp, hợp tác xã.

Ông Nguyễn Duy Hưng, Phó trưởng Ban Kinh tế Trung ương cho rằng: “Tất cả các quá trình tham gia vào chuyển đổi số từ cơ quan hoạch định chính sách đến từng người dân, doanh nghiệp, viện nghiên cứu… cần phải chung tay để thực hiện công cuộc chuyển đổi số. Cùng với đó, các dữ liệu cơ bản là cực kỳ quan trọng- đặc biệt trong lĩnh vực nông nghiệp nông thôn, có các dữ liệu là đất đai, khí hậu, vật nuôi, cây trồng, tất cả các dữ liệu này rất quan trọng nhằm tạo điều kiện  thúc đẩy quá trình chuyển đổi số, do đó rất cần phải hoàn thiện trong thời gian tới”.

Xác định thương mại điện tử là hướng đi mới để đưa các sản phẩm nông sản tỉnh nhà vươn xa hơn nữa, Hậu Giang đang đẩy mạnh quá trình hỗ trợ nông dân chuyển đổi số trong sản xuất và tiêu thụ nông sản.

Chuyển đổi số trong nông nghiệp nói riêng và áp dụng khoa học công nghệ nói chung là để giải mã, khắc phục những “hố đen” trong sản xuất, trong tư duy. Tuy nhiên, việc chuyển đổi số trong nông nghiệp Việt Nam vẫn chưa đạt được yêu cầu từ truy xuất nguồn gốc, đưa nông sản lên sàn thương mại điện tử tới sử dụng máy bay không người lái vào sản xuất.

Nhiều sản phẩm OCOP của TP.HCM đã lên các sàn thương mại điện tử. Dù mới tiếp cận nhưng lượng khách hàng thông qua các kênh này được đánh giá khả quan và nhiều tiềm năng.

“Chuyển đổi số trong phát triển nông nghiệp số, nông dân số và các dịch vụ số tạo ra những sản phẩm an toàn có giá trị gia tăng, sức cạnh tranh cao” là một mục tiêu quan trọng trong chương trình chuyển đổi số đến năm 2025, định hướng đến 2030 của ngành nông nghiệp Hải Phòng.

Có một chàng trai đã từ bỏ công việc công nghệ thông tin (IT) với thu nhập cao để chuyển sang kinh doanh nông sản sản và các loại hạt dinh dưỡng hướng đến sức khỏe, với khát vọng cháy bỏng muốn nâng tầm giá trị của nông sản Việt Nam.